Ekim ayında gerçekleşen ikinci göktaşı yağmuru olan Orionids Göktaşı Yağmuru, 2020 yılında, 2 Ekim tarihinde başlayıp 7 Kasım tarihine kadar devam edecektir ve 20-21 Ekim 2020 gecesi ise en etkin halini alacaktır.

Orionids Göktaşı Yağmuru, 1P/Halley Kometi tarafından oluşturulan iki göktaşı yağmurundan birisidir. Halley Kometi’nin yörüngesi, Güneş Sistemi içerisinde, Güneş’e en yakın konumu olan Venüs ile Merkür arasındaki bölgeden, en uzak konumu olan Neptün’ün ötesine geçtiği bir bölgede yer almaktadır.

Yörüngesini 76 yılda bir tamamlayan komet, yörünge hareketi sırasında Güneş’e doğru yaklaşırken ısılarının artmasıyla çözünen buz ve kaya parçalarını geçtiği yörüngeye bırakır. Bu parçalar her yıl Mayıs ve Ekim aylarında Dünya’nın o bölgeden geçişi sırasında yerçekimi etkisiyle bize doğru çekilir ve göktaşının arkasında bıraktığı kaya ve buz parçaları Dünya’nın üst atmosferine girerken oluşan sürtünmeden ötürü yanmaya başlarlar. Boyutları ve içerdikleri malzemeler sebebiyle de belli bir miktar ışık yayarlar.

Göktaşı yağmuru gözlemi için en uygun zaman ise, en fazla göktaşının atmosfere giriş yapacağı 20 Ekim gün batımından 21 Ekim gün doğumuna kadar olan zaman dilimidir. Bu zaman diliminde saatte 10 ile 20 adet göktaşının atmosfere giriş yapması beklenmektedir.

Gözlem için tek yapmanız gereken gün batımının ardından, göktaşı yağmuruna ismini veren Avcı (Orion) Takımyıldızı’nı bulmak.

Çıkış (Saçılma) noktası: Avcı (Orion)Takımyıldızı’nın parlak yıldızı Betelgöz

Etkin olduğu zaman aralığı: 2 Ekim – 7 Kasım 2020

En etkin olduğu tarih: 20-21 Ekim 2020 gecesi

Saatte kaç tane ve hızı: 10-20 adet ve 67 km/sn

Neden olan komet veya küçük gezegen: 1P/Halley Kometi

Ne yönde – ne zaman gözlenebilir: Gece yarısından itibaren doğudan yükselen Avcı Takımyıldızı’nın doğu yönündeki yıldızı Betelgöz’ün kuzeyine doğru bakılarak Astronomik Tan’ın başlangıcına kadar (yaklaşık imsak vakti) kadar izlenebilir.

İzlenebilirlik: Ay, Orionids Göktaşı Yağmuru’nun zirve noktasına ulaştığı tarihlerde, gece gökyüzünde görünmeyecektir. Bu nedenle, ışık kirliliğinin az olduğu net bir görüş sağlanabilecektir. Etkin olduğu gece 4,2 günlük (%23’ü aydınlık) Ay’ın gözleme olumsuz etkisi olmayacaktır.

Nasıl İzlenebilir: Orionids Göktaşı Yaşmuru, saat 22:50’den itibaren kuzey-doğu ve doğu yönleri arasındaki ufuk çizgisinde görünür olacak. Gecenin ilerleyen saatlerinde ilk önce doğu, ardından güney-doğu yönüne doğru kayacak olan göktaşı yağmuru, gökyüzünün üst bölümlerinde gözlemlenebilecek. Ayrıca, Orionids’in ismini aldığı Avcı yıldız takımını gökyüzünde tanıyabiliyorsanız, göktaşı yağmuru izlemek için bu takımyıldızını gökyüzünde takip etmeniz yeterlidir.

Önemli Özellik: Orionids Göktaşı Yağmuru, tıpkı Eta Aquarids gibi Halley Kometi tarafından oluşturulmaktadır.

Referans Kaynaklar: Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Astronomi Laboratuvarı, stellarium.org, uzay.co

Yazan/Düzenleyen: Rahmi GÜNDÜZ

Yayın Tarihi: 19.10.2020