AAK | Amatör Astronomlar Kulübü

ASTRONOMLAR YABANCI BİR DÜNYANIN DOĞUŞUNA TANIK OLDULAR


Mustafa Turan Sağlam 05.07.2018



 

Astronomlar onlarca yıldır yeni oluşan bir yıldızın etrafını saran enkazın dönen disklerden oluştuğunu düşünmekteydiler. 1000 astronomik birime kadar geniş bir alana yayılabilen bu sözde protoplanetary diskler içinde ( 1 AB yaklaşık 150 milyon kilometre, Dünya ile Güneş arasındaki uzaklıktır.) gaz ve toz yığınları parçacıkları yavaş yavaş ama emin adımlarla zaman içinde daha büyük bedenler oluştururlar ve sonunda gezegensel duruma ulaşabilirler. Ancak, yıllarca süren aramalara rağmen gökbilimciler bu sıcak ve kaotik disklerden birinin içinde oluşan bir gezegeni direkt olarak görmeyi başaramadılar.

Yani, şimdiye kadar.

 

Astronomi & Astrofizik dergisinde birkaç gün önce yayınlanan yeni bir çalışmada, bir gökbilim ekibi, gezegen büyüklüğündeki bir nesnenin ev sahibi yıldızın durumsal diskinde yörüngedeki ilk inandırıcı gözlemi sunmuştu.  Bu gözlem Dünya’dan yaklaşık 370 ışık yılı uzaklıkta bulunan PDS adlı 10 milyon yıllık bir cüce yıldıza aittir. Avrupa Güney Gözlemevi’nin Çok Büyük Teleskobu (VLT) üzerindeki son teknoloji SPHERE enstrümanı sayesinde mümkün olan bu tespit, astronomların gezegen oluşum teorisini destekleyen en güçlü kanıtlardan bazılarını sağladı.

Çalışmalara dahil olan İsviçre’deki Bern Üniversitesi’nden Kevin Heng, “Yıllarca süren spekülasyonlardan sonra, aslında bir tanesini görmek gerçekten çok güzel” dedi.

Dahası, aynı gün Astronomi  & Astrofizik dergisinde yayınlanan ikinci bir çalışmada, ayrı bir grup araştırmacı PDS 70b adı verilen yeni doğmuş gezegenin özelliklerini tahmin ediyordu. Ekip, PDS 70b’nin Jüpiter’den birkaç kat daha fazla yaklaşık 2000 derece Fahrenayt sıcaklığa sahip bulutlu bir atmosfere sahip olduğu ve ana yıldızdan yaklaşık 20 AB uzaklıkta ( Güneş ile Uranüs arası uzaklık) olduğu sonucuna vardı. Şaşırtıcı bir şekilde, ekip aynı zamanda bebek gezegenin kendisini doğrulamak için çok daha zor olsa da, kendi disk alanıyla çevrelenmiş olduğunu ( döngüsel disk olarak adlandırılır) önerdiler.

SPHERE ve diğer enstrümanları kullanarak gezegeni gözlemlemeye devam eden ekipler, 120  yıllık yörüngesinde ilerlerken bu dünyayı takip etmenin yanı sıra bulgularını da doğrulamayı umuyorlar. Ama şimdilik, yukarıda gördüğünüz güzel bebek resmiyle yaşamak zorundayız.

Haberin orjinal hali: http://astronomy.com/news/2018/07/snapshot-astronomers-witness-the-birth-of-an-alien-world

Çeviren: Mustafa Turan Sağlam


 



Okunma Sayısı 149



YAKLAŞAN ETKİNLİK

Astronomi ve Uzay Bilimleri

APOD

INSTAGRAM

SOSYAL MEDYA

Facebook


Instagram


Twitter



İLETİŞİM


İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü 34119 Beyazıt Kampüs Fatih / İstanbul


iuffaak@gmail.com